Circulair isolatiemateriaal zoekt afnemer, een probleem voor de circulaire economie

Publicatie: 16 sep 2022 | Update: 17 okt 2022

Contact opnemen

Wil je meer te weten komen over dit project? Neem dan contact op via onderstaande knop.

Tien jaar geleden ontwikkelden twee Zweedse telecom-miljonairs isolatiemateriaal van oude kranten. Brandvertragend, geluidswerend en volledig circulair. Een fabriek in Nederland is nu de volgende stap voor dit materiaal. Maar daarvoor zijn afnemers uit de bouwsector nodig, die het duurzame materiaal willen gebruiken.

Volgens iCell zitten zij in een impasse. Ze hebben een fantastisch duurzaam product dat ze graag met een eigen fabriek naar Nederland willen halen. Maar zo’n investering is een financieel risico en afzet is nog niet gegarandeerd. Zij zitten nu in een dilemma: gaan ze nu investeren, omdat ze geloven in de groeimarkt van duurzaam isolatiemateriaal? Of wachten ze tot de markt ernaar vraagt?

iCell werd in 2012 opgericht door twee Zweden die rijk werden in de telecom. Totdat ze besloten het roer radicaal om te gooien en zich te richten op duurzaamheid. Ze zagen een kans voor isolatiemateriaal op basis van cellulose uit papier en ontwikkelden een innovatief productieproces. Aan de ene kant gingen oude kranten de fabriek in. Aan de andere kant rolden flexibele isolerende matten eruit.

Gerecyclede oude kranten uit Nederland

iCell is niet de enige die weet dat papier een mooie grondstof is voor allerlei duurzame toepassingen. Milieudienstverlener en recycler PreZero zet zich al jaren in voor de inzameling en verwerking van papier en karton. Daarnaast is het bedrijf voortdurend op zoek naar nieuwe projecten en toepassingen voor oud papier. Volgens value chain directeur papier en karton bij PreZero is het omzetten van een oude krant naar een nieuwe krant mooi. Maar het is nog mooier als ze oud papier kunnen upcyclen naar een hoogwaardige toepassing. Na een uitgebreid marktonderzoek zijn ze overtuigd van de potentie van een iCell-fabriek in Nederland. Met PreZero als grondstoffenleverancier. Maar daarmee zijn ze er nog niet klaar. Ze hebben ook commitment nodig van de bouwsector. Want als zij het materiaal niet gebruiken, komt de cirkel niet rond.

Hoe werkt het recyclen van papier?

Oud papier en karton worden ingezameld en tot grote balen geperst. Deze balen papier worden in een grote pulper gereinigd. Wat overblijft is papierpulp: water met papiervezels. In verschillende stappen wordt de pulp gezuiverd en gefilterd. Uiteindelijk wordt de natte derrie gedroogd en in grote vellen opgerold. Daarna kan er weer van alles mee gemaakt worden. De vuistregel was altijd dat dit proces zeven keer herhaald kon worden. Daarna was de papiervezel te klein om te recyclen. Maar inmiddels laat onderzoek zien dat het wel vijfentwintig keer kan. Hoe verder de techniek vordert, hoe vaker ze papier kunnen recyclen. Overigens doet Nederland het goed op dit gebied. Zo’n 87 procent van het papier wordt al gerecycled.

Duurzame papieren isolatiemuur

Een natuurlijk materiaal als papier leent zich heel goed als isolatiemateriaal. De holle vezels houden warmte vast en kunnen zowel vocht opnemen als afstoten. Bovendien dempen papiervezels geluid, hierdoor wordt je huis veel stiller. De matten bestaan uit 80 procent oude kranten, 10 procent zouten (tegen schimmelvorming) en 10 procent bindvezel. En als een huis na 25 tot 75 jaar wordt afgebroken kan alles volledig hergebruikt of gerecycled worden.

Glas- en steenwol als concurrent

De papiervezelmat gaat de concurrentie aan met isolatiemateriaal op basis van mineralen, zoals glas- en steenwol. Glas- en steenwol hebben vergelijkbare isolatiewaarden, maar zijn ook goedkoper. Bij de prijs van mineralewol wordt geen rekening gehouden met de impact die ze hebben op het milieu. Glas- en steenwol zijn moeilijk te recyclen. Dus belandt het in de verbrandingsoven of op de stort. Daarbij wordt mineralewol op veel hogere temperaturen (800 °C) gemaakt dan papieren isolatie (120 °C). Daardoor is de CO2-uitstoot door productie ook veel hoger. Je hebt namelijk (meer) fossiele brandstof nodig voor die hoge temperaturen.

Glas- en steenwol zijn per definitie onbrandbaar. Hoe zit dat een isolatiemateriaal van papier? De matten zijn uitvoerig getest en voldoen aan alle brandveiligheidscertificeringen, ook hun wanden werken brandvertragend. Bij uitslaande brand zorgen ze dat de structuur van het huis langer blijft staan. Dat draagt bij aan de veiligheid. Bovendien is papier een schoon product om mee te werken en heb je niet te maken met klachten als jeuk aan de huid of pijn aan de longen.

Hoe werkt de papiermarkt?

De maakindustrie in China speelt een belangrijke rol voor papierstromen over de hele wereld. China exporteert veel, dus is de vraag naar karton hoog. De dozen gemaakt van dit karton vinden vervolgens hun weg naar andere continenten. In het Westen worden de dozen verzameld, verpulverd en weer tot karton gevormd. Daarna gaan de platen karton terug naar China, waarna het proces zich herhaalt. Maar de laatste jaren waren onrustig. Nieuwe duurzaamheidsmaatregelen, importheffingen en door corona gehinderde logistieke ketens schudden de papierwereld op. De afgelopen twee jaar kende de grootste papierprijsstijgingen ooit. Na een grillige periode verwachten onderzoekers dat de papierprijs komend jaar weer stabiliseert.

Terughoudendheid bouwsector

Wat weerhoudt bouwbedrijven dan om de stap naar papier te zetten? De bouwwereld is best risicomijdend, hierdoor wisselen bouwbedrijven niet snel van materiaal dat ze al goed kennen. Ook de prijs speelt nog steeds een grote rol. De transportkosten zijn te hoog als ze iCell uit Zweden halen. Ten derde staat de bouw bol van de certificaten. Elke materiaaltoepassing behoeft een eigen certificaat. Het aanvraagproces van dergelijke certificaten is geld- en tijdrovend.

Zij hebben de essentiële certificaten, maar om het product voor een breed scala aan toepassingen te gebruiken, hebben ze nog meer nodig. En daar komen de kosten voor de aanvraagtrajecten voor duurzame of gerecyclede materialen nog bij. Om dat allemaal op orde te krijgen moet je een heel kapitaalkrachtig bedrijf zijn.

Innovatieve toepassingen

iCell heeft inmiddels al een aantal referentieprojecten in Nederland gerealiseerd. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt op de TU Delft en in het circulaire restaurant De Vondeltuin in Amsterdam. In april is op de Floriade een ecolodge te zien voorzien van iCell-materiaal en later, in het voorjaar, start ook woningbouwvereniging deltaWonen een pilot. Door de geluiddempende werking worden de wanden eveneens gebruikt om lawaai te beperken van luchtbehandelingskasten en ventilatiesystemen. Daarom ziet iCell in de toekomst kansen voor de industrie.

Duurzaam bouwen, bouwen, bouwen

Nederland staat met 100.000 nieuwe woningen per jaar voor een gigantische bouwopgave en de overheid stuurt steeds meer op verplicht gebruik van duurzame materialen. Neem daarbij de renovatieopdracht voor energiezuinige gebouwen en je hebt ons inziens met isolatie een flinke groeimarkt te pakken. iCell kan nu al leveren uit Zweden, maar het liefst zien de twee ondernemers zo snel mogelijk groen licht voor een fabriek in Nederland. Als ze het sein krijgen zetten ze een speldenprik op de kaart. Met de kennis uit Zweden bouwen ze een fabriek zo op. Binnen anderhalf jaar staat ie er dan. De ondernemers staan te popelen om dit samen met partners uit de bouw op te zetten. Ze bieden een unieke kans om samen te investeren in dit partnerschap en een fabriek te bouwen. Wie wil hier samen met hun een economisch, circulair en klimatologisch succesverhaal van maken?”

Bekijk hoe wij omgaan met persoonsgegevens in onze Privacyverklaring.

Schrijf je in voor de Recycling Nederland nieuwsbrief!

Voeg je toe aan onze maillijst en ontvang Recycling Nederland nieuws en de laatste ontwikkelingen binnen ons team.

Wordt onderdeel van de wereld van Recycling Nederland en draag bij met een positieve sociale impact in de maatschappij!  

Bedankt voor het aanmelden voor onze nieuwsbrief!